భారీ ఆహార సంక్షోభ ముప్పు తప్పదా? జైశంకర్ కీలక హెచ్చరిక

రష్యా-ఉక్రెయిన్, అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణల ప్రభావం కేవలం ఆయా దేశాలకే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా పడుతోందని కేంద్ర విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా రానున్న నెలల్లో ప్రపంచ దేశాలు ఆహార భద్రతకు సంబంధించిన సవాళ్లను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు. న్యూయార్క్‌లో జరిగిన ఆసియా సొసైటీ కార్యక్రమంలో మాట్లాడిన జైశంకర్.. ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఎరువుల సరఫరాపై ఒత్తిడి పెరుగుతోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. యుద్ధాలు, సరఫరా మార్గాల్లో అంతరాయాలు, ఇంధన మార్కెట్లలో అనిశ్చితి వంటి అంశాలు వ్యవసాయ ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని పెంచే అవకాశం ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యల సారాంశం. గ్లోబల్ సౌత్‌పై అధిక ప్రభావం యుద్ధాల పరోక్ష ప్రభావం పేద, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై మరింత తీవ్రంగా పడే అవకాశం ఉందన్నది జైశంకర్ ప్రస్తావించిన మరో అంశం. ఆహారం, ఎరువులు, ఇంధనం వంటి కీలక వస్తువుల ధరలు లేదా సరఫరాలో ఒడిదుడుకులు వస్తే దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై అదనపు భారం పడే అవకాశముంది. ఇంధన మార్కెట్లు ఇప్పటికే కఠిన పరిస్థితుల్లో ఉన్నాయని పేర్కొన్న జైశంకర్.. ఇలాంటి సమయంలో ప్రభుత్వాలు రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం వ్యవహరిస్తే పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టమయ్యే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు. అంతర్జాతీయ ఘర్షణలు సరఫరా గొలుసులను దెబ్బతీస్తే ఆ ప్రభావం వ్యవసాయం నుంచి ఆహార ధరల వరకు విస్తరించే అవకాశం ఉంటుంది. భారత్-చైనా సంబంధాలపై జైశంకర్ ఇదే సందర్భంలో భారత్-చైనా సంబంధాలపైనా జైశంకర్ మాట్లాడారు. రెండేళ్ల క్రితంతో పోలిస్తే ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు కొంత మెరుగుపడ్డాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో ఉద్రిక్తతలు కొంత తగ్గడంతో సంబంధాలను సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయని తెలిపారు. అయితే భద్రతా అంశాల్లో భారత్ తన ఆందోళనలను కొనసాగిస్తోందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా సీమాంతర ఉగ్రవాదం విషయంలో భారత్‌కు తీవ్రమైన ఆందోళన ఉందని పునరుద్ఘాటించారు. పాకిస్థాన్ అంశంలో భారత్ వైఖరి పాకిస్థాన్ నుంచి ప్రేరేపితమవుతున్న ఉగ్రవాద చర్యలను అంతర్జాతీయ భాగస్వాములు, ముఖ్యంగా అమెరికా, ఎలా పరిగణిస్తారన్నది భారత్-అమెరికా సంబంధాలపైనా ప్రభావం చూపగల అంశంగా జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. మొత్తంగా చూస్తే.. జైశంకర్ వ్యాఖ్యలు ప్రపంచ రాజకీయాల్లో చోటుచేసుకుంటున్న ఘర్షణలు కేవలం భద్రతా సమస్యలకే పరిమితం కావని, వాటి ప్రభావం ఆహారం, ఎరువులు, ఇంధనం, సరఫరా వ్యవస్థలు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక స్థిరత్వం వరకు విస్తరించే అవకాశముందని సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఆహార సంక్షోభం తీవ్రత ఎంతవరకు ఉంటుంది అనేది యుద్ధాల వ్యవధి, అంతర్జాతీయ సరఫరా వ్యవస్థలు, ఎరువులు-ఇంధన లభ్యత వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.