ఫుడ్ వేస్ట్‌నే వనరుగా మార్చిన సౌత్ కొరియా.. ప్రపంచానికి కొత్త మోడల్

ఆహార వ్యర్థాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పట్టణాలకు పెద్ద సవాలుగా మారుతున్నాయి. మిగిలిపోయిన అన్నం, కూరగాయల తొక్కలు, పండ్ల వ్యర్థాలు సాధారణంగా చెత్తగా భావిస్తాం. కానీ దక్షిణ కొరియా మాత్రం వీటిని వేరు చేసి, లెక్కగట్టి, రుసుము వసూలు చేయడంతో పాటు రీసైక్లింగ్‌, బయో ఎనర్జీ ఉత్పత్తికి ఉపయోగిస్తోంది. దాదాపు మూడు దశాబ్దాలుగా అమలు చేస్తున్న ఈ విధానం ఇప్పుడు ఇతర దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. వ్యర్థం ఎంతైతే.. రుసుము అంతే సియోల్‌లోని అపార్ట్‌మెంట్‌ కాంప్లెక్స్‌లలో కనిపించే స్మార్ట్ బిన్లు ఈ వ్యవస్థలో కీలకంగా మారాయి. ఉదాహరణకు యోయిడో ప్రాంతానికి చెందిన సియుంగ్‌హ్వాన్‌ హాంగ్ తన ఇంట్లోని ఆహార వ్యర్థాలను ప్రత్యేక డిస్పోజల్‌ యూనిట్‌లో వేస్తారు. RFID స్కానర్‌ వద్ద కార్డు చూపించగానే బిన్‌ తెరుచుకుంటుంది. వ్యర్థాలను అందులో వేసిన తర్వాత వాటి బరువు నమోదు అవుతుంది. ఆ బరువు ఆధారంగా రుసుము లెక్కించి సంబంధిత కుటుంబ ఖాతాకు జమ చేస్తారు. ఈ విధానం వెనుక ఉన్న ఆలోచన సూటిగా ఉంటుంది—ఎక్కువ ఆహార వ్యర్థాలు ఉత్పత్తి చేస్తే ఎక్కువ రుసుము చెల్లించాలి. దీంతో అవసరానికి మించి ఆహారం కొనడం, వండడం, చివరకు పడేయడం తగ్గించేందుకు ప్రజల్లో అవగాహన పెరుగుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. 1990ల నుంచే మార్పుకు శ్రీకారం దక్షిణ కొరియాలో ఆహార వ్యర్థాల నిర్వహణలో మార్పులు ఒక్కరోజులో రాలేదు. వేగంగా పట్టణీకరణ జరిగిన సమయంలో ల్యాండ్‌ఫిల్స్‌కు భారీగా ఆహార వ్యర్థాలను తరలించడం వల్ల దుర్వాసన, పారిశుధ్య సమస్యలు, పర్యావరణ ప్రభావాలు పెరిగాయి. దీంతో ప్రభుత్వం దశలవారీగా నిబంధనలు తీసుకొచ్చింది. 1995లో వ్యర్థాల పరిమాణాన్ని బట్టి రుసుము వసూలు చేసే విధానం ప్రారంభమైంది. 1997లో ఆహార వ్యర్థాలను ఇతర చెత్త నుంచి వేరు చేయడం తప్పనిసరి చేశారు. 2005లో ఫుడ్ వేస్ట్‌ను నేరుగా ల్యాండ్‌ఫిల్స్‌లో వేయడాన్ని నిషేధించారు. 2010లో స్మార్ట్ బిన్ల వినియోగానికి శ్రీకారం చుట్టగా, 2013లో ఆహార వ్యర్థాల నుంచి వచ్చే ద్రవాన్ని సముద్రంలోకి వదలడంపైనా నిషేధం విధించారు. ఈ చర్యలు క్రమంగా ఫుడ్ వేస్ట్‌ నిర్వహణను ఒక వ్యవస్థీకృత ప్రక్రియగా మార్చాయి. 1996లో 2.6 శాతంగా ఉన్న ఫుడ్ వేస్ట్ రీసైక్లింగ్ రేటు 2023 నాటికి దాదాపు 97 శాతానికి చేరినట్లు అందుబాటులో ఉన్న గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. 1.51 లక్షలకు పైగా స్మార్ట్ బిన్లు ఈ వ్యవస్థలో టెక్నాలజీ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. 2025 ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం దక్షిణ కొరియాలో 1,51,934 స్మార్ట్ బిన్లు పనిచేస్తున్నాయి. ఇవి దేశవ్యాప్తంగా 86.1 లక్షలకు పైగా కుటుంబాలకు సేవలు అందిస్తున్నాయి. స్మార్ట్ బిన్‌ ద్వారా వ్యర్థాల పరిమాణం మాత్రమే నమోదు కావడం కాదు.. ప్రజలు తాము ఎంత ఆహార వ్యర్థాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తున్నామనే విషయాన్ని ప్రత్యక్షంగా తెలుసుకునే అవకాశం కూడా లభిస్తోంది. వ్యర్థాల పరిమాణానికి అనుగుణంగా రుసుము ఉండటం వల్ల వినియోగపు అలవాట్లపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. చెత్త నుంచి బయో ఎనర్జీ ఆహార వ్యర్థాల సేకరణతో ప్రక్రియ ముగియదు. సేకరించిన వ్యర్థాలను ప్రత్యేక బయో ఎనర్జీ కేంద్రాలకు తరలించి ఇంధనం, విద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆహార వ్యర్థాలను ల్యాండ్‌ఫిల్‌లో పాతిపెడితే ఆక్సిజన్‌ లేని పరిస్థితుల్లో అవి కుళ్లి మీథేన్‌ వంటి గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువులను విడుదల చేస్తాయి. నియంత్రిత బయో రియాక్టర్లలో వాటిని ప్రాసెస్‌ చేయడం ద్వారా ఈ వ్యర్థాలను మరోసారి ఉపయోగపడే వనరుగా మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. మధ్య దక్షిణ కొరియాలోని డేజియోన్‌ బయో ఎనర్జీ సెంటర్‌కు వచ్చే వ్యర్థాల్లో సుమారు 70–75 శాతం వరకు విద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి ఉపయోగిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఈ కేంద్రం రోజువారీ విద్యుత్‌ అవసరాలను సుమారు 6,000 కుటుంబాలకు సరిపడే స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా ఇలాంటి కేంద్రాలు 340కుపైగా ఉన్నట్లు సమాచారం. న్యూయార్క్‌ కూడా అదే దిశగా దక్షిణ కొరియా విధానం ఇతర నగరాలకు కూడా ఆసక్తికరంగా మారింది. అమెరికాలోని న్యూయార్క్‌ సిటీలో 2024 అక్టోబర్‌ నుంచి నివాసితులు ఆహార వ్యర్థాలను ఇతర చెత్త నుంచి వేరు చేయడం తప్పనిసరి చేశారు. దాదాపు 34 లక్షల కుటుంబాలను కవర్ చేసే ఈ కార్యక్రమం అమెరికాలో అతిపెద్ద ఆర్గానిక్స్‌ రికవరీ కార్యక్రమాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు అధికారులు ఇంటింటికీ వెళ్లి 60,000కుపైగా సంభాషణలు నిర్వహించారు. నిబంధనలు పాటించని కుటుంబాలకు 63,000కుపైగా ఉల్లంఘన నోటీసులు కూడా జారీ చేశారు. ఐదు బరోల్లో 400కుపైగా స్మార్ట్‌ కంపోస్టింగ్‌ బిన్లను ఏర్పాటు చేశారు. అయితే న్యూయార్క్‌లో అమలు సమయంలో కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఎదురయ్యాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో కంపోస్టింగ్‌ బిన్ల చుట్టూ ఎలుకల సమస్య పెరిగిందని స్థానికులు పేర్కొన్నారు. న్యూయార్క్‌కు ఇంకా సుదీర్ఘ ప్రయాణమే 2025లో న్యూయార్క్‌ సుమారు 1.4 లక్షల టన్నుల నివాస ఆర్గానిక్‌ వ్యర్థాలను నిర్వహించింది. నగర కుటుంబాలు ఏటా ఉత్పత్తి చేసే సుమారు 15 లక్షల టన్నుల వ్యర్థాలతో పోలిస్తే ఇది దాదాపు 9 శాతం మాత్రమే. దీంతో దక్షిణ కొరియా సాధించిన స్థాయితో పోలిస్తే న్యూయార్క్‌ ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉందని చెప్పొచ్చు. అయితే ఈ రెండు నగరాల వ్యవస్థలను నేరుగా పోల్చేటప్పుడు జనాభా, చట్టాలు, వ్యర్థాల వర్గీకరణ విధానం, మౌలిక వసతులు వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. టెక్నాలజీతో పాటు ప్రజల భాగస్వామ్యం దక్షిణ కొరియా అనుభవంలో ప్రధానంగా కనిపించేది కేవలం స్మార్ట్ బిన్లు లేదా RFID టెక్నాలజీ కాదు. వాటితో పాటు స్పష్టమైన నిబంధనలు, వ్యర్థాలను వేరు చేసే అలవాటు, పరిమాణానికి అనుగుణంగా రుసుము, రీసైక్లింగ్‌ మౌలిక వసతులు కూడా కలిసి పనిచేశాయి. అంటే ఫుడ్ వేస్ట్ సమస్యకు టెక్నాలజీ ఒక్కటే పరిష్కారం కాదన్నది ఈ అనుభవం చెబుతున్న విషయం. ప్రభుత్వం రూపొందించే విధానం, ప్రజల భాగస్వామ్యం, వ్యర్థాల వేర్పాటు, రీసైక్లింగ్‌ వ్యవస్థ—ఇవన్నీ సమన్వయంతో పనిచేసినప్పుడే పెద్ద స్థాయిలో ఫలితాలు సాధ్యమవుతాయి. ఆహార వ్యర్థాలను కేవలం పారేయాల్సిన చెత్తగా కాకుండా తిరిగి ఉపయోగించగల వనరుగా చూడటం దక్షిణ కొరియా విధానంలోని ప్రధాన అంశం. అందుకే దాదాపు మూడు దశాబ్దాలుగా అక్కడ అభివృద్ధి చెందిన ఈ మోడల్‌ ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని ఇతర నగరాలకు ఒక అధ్యయన అంశంగా మారుతోంది.